Day 32
Vrijdag 28 mei 2010
21.54 uur
Omdat dit een hele vermoeiende moeilijke dag was, zal ik proberen hem zo goed mogelijk onder woorden te brengen.
Vandaag heb ik een beslissing genomen: ik kom terug naar Nederland. Gedwongen weliswaar, en als het aan mij ligt tegen mijn wil.
Bij de ambassade konden ze me vanochtend niet helpen. Ook zij hadden de antistof niet. Wel was de medewerker die mij te woord stond zeer behulpzaam. Met hem heb ik een aantal ziekenhuizen en apotheken gebeld. Het komt erop neer dat je in heel Suriname geen antistof kan vinden tegen rabiës. Wat ik toen heb gedaan is mijn verzekering gebeld. Zij begrepen direct waar het om ging, waren zeer behulpzaam en complimenteerden me omdat ik gebeld had. Het was namelijk zeer belangrijk dat ik hieraan geholpen werd. Ze heeft direct een dossier met me aangemaakt en afgesproken opnieuw contact op te nemen. Zodra ze meer wist belde ze mij dus terug. Een uurtje later belde pap. Ik mocht niet schrikken van hem, maar het SOS instituut in Nederland vond het dermate belangrijk dat ik de antistof kreeg dat ze mijn reisverzekering erop na geslagen hadden. Ik ben zodanig vergoed dat ik per vliegtuig naar een land gevlogen kon worden voor deze antistof.
Belachelijk, dacht ik. Ik ga niet vliegen voor een lullig spuitje. Gehuild en gescholden heb ik, uit kwaadheid. Bovendien was het geen optie aangezien ik dit weekend op trip ging en daarbij, met mijn visum kun je maar een keer het land in en een keer het land uit. Het was dus geen optie en ik opperde om de spuit hierheen te vliegen als het zo belangrijk was. Pap heeft me rustig gekregen en gezegd dat ik er eerst even een uurtje over moest nadenken. Mijn emotie was immers te hoog op dat moment om nuchter te redeneren.
In dat uurtje ben ik terug naar de ambassade gegaan en heb geïnformeerd of zij eventueel iets aan mijn visum konden veranderen mocht ik besluiten het toch te doen. Dit kon niet, maar dezelfde man opende wel een beetje mijn ogen. Hij legde het verschil in gezondheidszorg uit. Nederland is een welvarend land, goed ontwikkeld in de gezondheidszorg. Zij werken zeer preventief en nemen liefst geen risico's. Dit op zich is natuurlijk te waarderen. Suriname daarentegen, is nog steeds een land in ontwikkeling. Als gast of inwoner in dit land, ben je aangewezen op de lokale gezondheidszorg. Omdat hijzelf inwoner was en me toch een persoonlijk advies wilde geven, gaf hij aan dat Suriname dan ook meer risico's neemt dan Nederland in de gezondheid van mensen. Hij adviseerde mij toch terug te vliegen naar Nederland voor de antistof en daarna terug te komen. Hier heb ik vervolgens over nagedacht. Iedereen roept immers dat de kans op rabiës zeer klein is, niemand zegt echter dat de kans er NIET is dat ik het krijg. De verzekering dekt al mijn onkosten die ik zou maken. Rabiës is een virus die ik jaren na de beet nog kan oplopen, je blijft het meedragen en uiteindelijk zet het zich dan door. De verzekering en mijn ouders hebben me zelf laten beslissen en zouden ook achter mijn keuze staan. Het is echter niet meer dan logisch dat als ik het aanbod af zou slaan, er op mijn dossier grote letters met EIGEN RISICO erop kwam te staan. Omdat ik een persoon nodig had die even zonder gevoelskwestie kon nadenken heb ik Stevie en Jess geprobeerd te bereiken. Met hen kreeg ik helaas geen contact. Dan opnieuw zelf peinzen: Stel ik word toch ondanks die kleine kans ziek binnen nu en een paar jaren, dan wordt ik wel ziek door een virus die tot nog toe vele levens heeft geëist. Op dat moment werd het geen lullig spuitje meer waarvoor ik zou terug vliegen, maar mijn eigen gezondheid, mijn eigen leven. Hoewel mijn gevoel nog steeds nee roept, heeft mijn verstand toegestemd het toch te doen. Dit op voorwaarde om zo snel mogelijk weer terug te vliegen naar Suriname. Ik ben immers nog niet klaar hier en wil koste wat het kost dit avontuur afmaken.
Op het moment dat jullie dit lezen zit ik waarschijnlijk in de lucht. Ik ben te bereiken op mijn Nederlandse telefoon zodra ik op de grond sta. Alles is dus inmiddels geregeld. Iedereen die het hier moet weten is op de hoogte gesteld, ook een aantal thuis al. Zaterdagmiddag om 17.20 uur heb ik een rechtstreekse vlucht naar Amsterdam, zodat ik zondagmorgen aankom op schiphol. Zondagmiddag zal ik dan net op tijd binnen die zeven dagen de antistof krijgen. Maandag zal ik terug gaan voor mijn visum en dinsdagochtend vlieg ik weer terug naar hier.
Ik ben me ervan bewust dat de meningen hierover erg verdeeld zullen zijn, ik sta echter wel alleen in deze situatie. Ik ben dus de enige die weet of het de juiste keuze is geweest...
Zullen we er met ons allen vanuit gaan dat dit de laatste tegenslag is geweest? Dinsdag begin ik met een frisse start aan mijn resterende twee maanden hier!
Liefs, Sanne.
Day 31
Donderdag 27 mei 2010
23.55 uur
Vandaag precies een maand geleden lag ik een beetje beteuterd in mijn bed. Niet wetend wat me de komende maanden te wachten stond. We zijn alweer een maand verder!
Mara was ziek vandaag. Omdat ze hier een erg strenge regeling hebben wat betreft ziekteverzuim was ze wel gewoon aanwezig. Zij heeft een gesprek gevoerd met een moeder die haar geraadpleegd heeft, terwijl ik een flink stuk ben opgeschoten op de laptop. Ik heb aan mijn reflectieverslag en beleidsplan gewerkt. Kan het nu gelukkig een beetje gaan inhalen.
Verder heb ik bij de wekelijkse artsbespreking gezeten. Omdat we 2 patiënten in de thuissituatie mee begeleiden was het nuttig dat we erbij waren. Verder waren 3 van de 4 kinderartsen, de hoofdzuster en 3 co-assistenten erbij. Het was interessant een keertje mee te maken. Elke nieuwe patiënt of ‘oude' waar vragen over zijn worden dan voorgelegd en de hoofd-kinderarts. (Deze beoordeelt ook de co-assistentes en zaalartsen die zich nog specialiseren.) Tijdens de lunch werd ik weer lastig gevallen. Dit is eigenlijk niet zo, maar inmiddels ervaar ik het wel zo. Pap smste dat de arts bij de GGD per se wilde dat ik de antistof voor rabiës alsnog kreeg, en wel vóór maandag. De inentingen die ik krijg is namelijk iets anders dan deze antistof. De antistof moet je gehad hebben als je al gebeten bent. Dat is bij mij dus het geval. Deze arts zou mij na stage nog bellen hoe ik daaraan kon komen. Weer wat om te regelen dus.
Na stage heeft die arts inderdaad gebeld. Ik kon ermee naar de Nederlandse Ambassade en als ze me daar niet konden helpen dan kon ik de reisverzekering bellen. Die zouden ervoor zorgen dat ik de antistof kreeg. De ambassade gaat net zoals alles hier om 15.00 uur dicht dus morgen weer een dag. Verder nog wat dingetjes geregeld en met Mandy ter afleiding film gekeken. Dat is altijd gezellig, zeker als je een thriller op hebt staan en zij hardop probeert te achterhalen wie de dader is. Hierna ben ik gaan uit eten met Anne. Anne is het meisje met wie ik afgelopen weekend op trip ben geweest. Anne heeft lekker gegeten, ik vond de ‘Gado Gado' iets minder geslaagd. Het was bovendien wel erg gezellig!! Toen ik als laatste terug naar huis werd gebracht door Delano hebben we een lang gesprek gehad. Delano is een taxichauffeur die wel vaker meegaat stappen met Sanne en Mandy. Een lieve leuke jongen.
Ten slotte heb ik nog wat mailtjes de deur uit gedaan. Een paar mensen hadden me namelijk gevraagd wat foto's door te sturen van Galibi. Nu ga ik slapen, en hopen dat het bij de ambassade morgen wat minder gedoe oplevert..!
Liefs, Sanne.
Day 30
Woensdag 26 mei 2010
19.54 uur
Vandaag heb ik een operatie meegemaakt!
De hoofdzuster had extra vroeg voor me gebeld om te informeren of ik nog mee mocht kijken. Dat mocht, dus heb ik extra vroeg gegeten en gewerkt aan de laptop tot ik naar beneden kon. Met een zuster ben ik meegelopen tot de hoofdingang. Daar heb ik mij omgekleed alvorens ik bij de balie mijn mond- en hoofdkapje kon halen. Ik zag eruit! Een echte chirurg, groene klompen een groene broek met elastiek onder en een bloesje van een ander ziekenhuis. (Alles is hier zo'n beetje bij elkaar verzameld.) Ik had een haarnetje op mijn hoofd en een mondkapje opgeknoopt. Wat jammer dat ik mijn fototoestel niet mee had, ik kon zo meedoen in de serie ER.
Ik ben naar de juiste OK geleid en daar waren ze nog bezig de vorige patiënt wakker te krijgen. Ik stond er wat onhandig bij tussen al die professionals, maar het voelde wel cool. De chirurgassistent kwam aardig over en maakte een praatje met me. Ook legde hij uit wat ze aan het doen waren. Toeval wilde dat ik in dezelfde OK als afgelopen maandag stond. Toen de moeder met het kleine meisje dat haar keel en neus amandelen geknipt zou krijgen binnenkwam herkenden ze mij meteen. Dezelfde anesthesist heeft dit meisje in slaap gebracht, het koste wat minder zangtalent dit keer maar meer kracht om haar stil te houden. Toen ik de goedkeuring had van de anesthesist om bij te springen pakte ik haar handje vast en werd ze vrij snel rustig. Ze is op de OK tafel getild en moeder is naar de wachtkamer gebracht. Het eerste wat werd gedaan was een slotje inbrengen (infuus). Hierdoor kreeg de kleine meid nog een spierverslapper en slaapmiddel. Verder is ze in de juiste houding gelegd en zijn haar ogen dicht geplakt. De assistent chirurg legde ook dit allemaal uit, toen hij haar ging intuberen vroeg hij me even naast hem te gaan staan. Hij liet me de opgezette keelamandelen zien, ook toonde hij de stembanden en hoe hij intubeerde. Dit allemaal onder toezicht van de anesthesist. Pas toen de chirurg kwam heb ik een pas naar achteren gedaan en zwijgend toegekeken. Hij ging te werk met een apart instrument. Dit instrument heeft een gat en daarboven een scherp mes. Hij schuift dan dit gaatje om de keelamandelen heen en snijd zo in een keer alles weg. Er is wat bloed weggezogen en gedept met wondgaas. Verder zijn een paar adertjes dichtgebrand en de neusamandelen weg geschraapt. Toen zat het er weer op, we waren amper een kwartiertje verder.
Het meisje is uit haar slaap gehaald en naar de recovery gebracht. Hier kreeg ze via het slotje nog een pijnstiller en heeft ze even gehuild. Ik vond het bizar om te zien en te horen dat kinderen na 5 minuten alweer wakker zijn. Dit verschilt natuurlijk per kind, maar kinderen hoeven nooit echt lang uit te slapen na een narcose. Dit had te maken met het metabolisme bij een kind. Pas toen de kleine meid haar ogen had open gedaan mocht mama bij haar. Ik heb mama nog even te woord gestaan in mijn chirurgenoutfit. Toen heb ik de mensen bedankt en ben me gaan omkleden. (In de kleedkamer vond ik het stiekem een beetje jammer dat ik geen fototoestel bij de hand had.)
Terug boven op de afdeling was Mara aangekomen. Zij had last van migraine en was ziek, ze is dus later begonnen vandaag en eerder weggegaan. We hebben nog een luisterend oor geboden voor de ouders van een nieuw patientje die met een veel gehoorde klacht aankwamen. De 'lig-prijzen' voor kind en ouder hier in het ziekenhuis zijn namelijk erg hoog. Vaak zijn de kinderen niet verzekerd of verdienen de ouders niet genoeg om dit te kunnen bekostigen.
Onze kunstenaar mocht vanmiddag weg trouwens. Maar goed ook, hij raakte steeds verveelder. Op zijn verzoek heb is wel eerst nog een stuk hout geregeld. Omdat hij accuute bedrust had gekregen wilde hij heel graag een schilderijtje maken op hout. Het is een goed gelukte Donald Duck geworden. Als het goed is komt hij binnenkort de deur van Mara haar kantoor schilderen.
Terug thuis wat gerust. De komende dagen even alleen maar relaxte dingen. Morgen moet ik nog even terug naar het internetcafé. Ik had internet gekocht maar ik krijg het op de laptop niet aan de praat. Vrijdag ga ik lekker de stad in, ik ben die hele dag alleen thuis. (De andere meiden vertrekken vrijdagochtend al op trip.) Ikzelf ga zaterdagochtend naar Wikipan.
Liefs, Sanne.
Day 29
Dinsdag 25 mei 2010
20.15 uur
Bijnaeen maand hier. Wat gaat dat toch snel he!
Het hondenavontuur heeft een staartje gekregen. Op stage heb ik de hoofdzuster verteld wat er gebeurt was. Wat een lieve vrouw is dat toch. Heel begripvol, rustig en beheerst, maar tegelijkertijd ‘cool'. Om 08.00 uur heb ik gebeld naar ‘BOG',het Bedrijf voor Openbare Gezondheidszorg, om te informeren naar Rabiës. Hier werd me verteld wat de dokter ook zei. Het is in Suriname niet meer gebruikelijk rabiës direct toe te dienen na een beet. Het komt echter wel voor dat buitenlanders dit op aanvraag toch komen halen. Mocht ik dat nou willen kon ik langs komen, ze hadden de injecties toch op voorraad. Ik kon dus zelf beslissen. Omdat ik de GGD in Nederland op de hoogte had gesteld belde de arts zelf terug. Zij vond het een moeilijke kwestie, maar raadde me toch aan voor alle zekerheid de injecties te halen. Ik heb ervoor gekozen deze raad op te volgen. Van de hoofdzuster mocht ik eerder weg (‘Omdat het om mijn gezondheid ging, mocht het nou nog een keer voorkomen dat een hond zin had in een blank stukje spek kon me dan niks meer gebeuren..') Ik heb dus thuis alles opgehaald wat ik nodig had, een taxi gebeld en ben afgezet bij het BOG. Toen de taxi weg was bleek echter dat ik in het verkeerde gebouw was. Ik moest een stuk verder zijn in de straat. Uiteindelijk kwam ik aan en heeft een aardige medewerker me de weg gewezen naar de afdeling vaccinaties. (Tip: Altijd iemand vragen, je vind bijna nooit ergens zelf de weg, er staat namelijk nooit iets aangegeven door middel van bordjes..) Ik kwam binnen in een kamer dat op een kantoortje leek. De verpleegkundige vond het een raar verhaal wat ik deed dus belde ze de dokter. Vervolgens moest ik het verhaal opnieuw doen en werd ik gevraagd buiten te wachten. Het duurde een hele poos. Omdat ze in Nederland bij de GGD ook een beetje langs elkaar heen hadden gewerkt belde op dat moment een andere arts. Toen ik terug naar binnen werd gevraagd werd me duidelijk wat het probleem was. De verpleegkundigen hadden het protocol over Rabiës overschreden. Ze hadden me nooit mogen zeggen dat ik op aanvraag de injecties kon komen halen, dat werd immers nooit gedaan. Terwijl ze hun frustratie op me uitkuurde, keek ik naar het kleine tv'tje waarop in zwart wit een concert van Elton John werd uitgezonden.
Eind van het liedje was dat ik vandaag toch één spuit heb gekregen. Vrijdag moet ik terug en de komende 3 weken ook nog. Ik krijg er namelijk in totaal 5.
Terug op de afdeling kon ik eindelijk even bijkomen. Met het depressieve meisje hebben we gegeten. Vervolgens zijn we met een andere jongen (onze kunstenaar) gaan wandelen beneden. Hij fleurde helemaal op, we merkten al een tijdje dat hij steeds rustiger werd en verveeld raakte. Toen we terug boven kwamen pakte de hoofdzuster Mara en mij vast. ‘Mara', zei ze. ‘Mara, jij gaat lekker naar huis want je had hoofdpijn. En jij Sanne, je hebt al zoveel gedoe gehad dat je er om eerlijk te zijn slecht uitziet. Ga lekker naar huis en slaap even wat.. Gun jezelf even wat rust..' Ik zei toch dat ze lief was!
Ondanks dat het pas half 2 was ben ik naar huis gebracht. Mara's vriend had de laptop (de kapotte die nog bij Mara thuis lag) voor me meegenomen. Ik heb dus de beroemde DJ Cat ontmoet. Thuis heb ik 2 uur gelegen maar weinig geslapen. Ik werd steeds wakker gebeld door dezelfde man die elke keer verkeerd verbonden was. De rest van de dag heb ik rustig aan gedaan. Dat is maar beter ook want het hele land is in de ban van de Surinaamse verkiezingen, morgen komt de uitslag.
Liefs, Sanne.
P.S. Jeroentje, ik heb je al eens eerder bedankt. Maar nu ik hem heb ontvangen wil ik nog een keer aangeven dat ik er erg blij mee ben. Morgen zal er voor het eerst hard mee gewerkt worden op stage!
Day 28
Maandag 24 mei 2010
21.33 uur
Het lot zorgt er wel voor dat ik me hier niet hoef te vervelen. Lees en huiver!
Op stage zag het ernaar uit dat het een rustige dag zou worden. Tot ik mijn naam opving bij de zusters. Ik keek op en op dat moment vroeg een zuster of ik een jongen mee wilde wegbrengen naar de OK. Dat wilde ik wel. Beneden zijn we via de recovery naar binnen gegaan (kinderen worden zo aangenomen, volwassenen worden buitenom gereden).
Omdat de assistent-anesthesist heel aardig was, de moeder van dit jongetje er niet bij was en de zuster het voorstelde mocht ik bij hem blijven tot ie sliep. Ik kreeg een ouderwets katoenen schort aan, vergelijkbaar met al die ziekenhuisseries. Verder kreeg ik een netje op mijn hoofd en plastic hoesjes voor om de schoenen. Ik merkte aan het patientje dat ie angstig was om wat ging gebeuren, ik heb hem op schoot gepakt tot ie sliep. Dit was gunstig voor de anesthesist. Uiteindelijk waren ze zover en mocht ik met hem op de arm mee. Ik mocht plaats nemen op een krukje in een volledig groene kamer. Na een tijdje gezeten te hebben en rondgekeken te hebben viel me een grote OK-lamp op. Ik zat al blijkbaar al in de OK zelf. De anesthesiste was superlief, wel drie slaapliedjes heeft ze gezongen terwijl ze het mondkapje tegen mijn kindje aanhield. Wat ik iets minder vond was dat ik het gas ook kon ruiken..
Toen hij sliep is hij op tafel getild en heb ik de stoute schoenen aangetrokken door te vragen of ik ook eens mocht meekijken. Dat kon direct als ik het wilde, maar dan moest ik me wel omkleden. Omdat ik nog niet fatsoenlijk gegeten en gedronken had heb ik dit afgeslagen. Dat vond zij ook heel verstandig, ik mocht gaan eten en vanmiddag terug komen!
Zo gezegd zo gedaan. Ik heb het op de afdeling even overlegd en in de tussentijd een afspraak gemaakt met Gerda de poetsvrouw. Zij zal morgen mijn haren invlechten.
Helemaal voorbereid kwam ik terug op de OK. Ik moest mijn schoenen buiten laten staan en echte OK-klompen aan. Ook kreeg ik dezelfde kleding aan als je ze in de serie ER in ziet rondlopen. Kapje om mijn mond en een netje op mijn hoofd en ik mocht door! Helaas was dit de laatste operatie van de dag en was hij bijna ten einde. Bovendien kon ik de anesthesist nergens vinden die me beloofd had mee te kijken. Een hoofdzuster die bij de operatie was legde uit dat ze zich voornamelijk concentreren op verpleegkundigen in opleiding en dat zij zich voor een operatie bij te wonen normaliter opgeven. Ik heb nogmaals mijn verhaal gedaan. Ze bood me aan eind deze week met de kindpatientjes mee naar beneden te komen en deze operaties bij te wonen. Dit avontuur wordt dus vervolgd..
Na stage had ik een hele waslijst om te doen. Iets uitprinten, pinnen en boodschappen doen stond bovenaan. Dit heb ik vanmiddag dan ook meteen gedaan. Bij het internetcafé kwam ik Randy tegen met haar vriend en een vriendin. Hen heb ik afgelopen weekend leren kennen. Ik ben vier keer de hemel in geprezen door een stel werklui op straat. ‘Schatje, alles zit mooi in het lichaam hoor..' Deze had ik nog niet gehoord!
Ik heb boodschappen gedaan en een tas gekocht waar mijn hangmat mooi inpast op trip. Toen ik bijna om de hoek was zag ik ineens een hond in mijn ooghoek op me afkomen. Voor ik het wist had ie me vol beet in mijn knieholte. Omdat ie met een vaart aankwam rende ie een stukje door en draaide zich toen om, om weer een sprint richting mij in te zetten. Ik ben een stuk vooruit gerend en pas om de hoek zag ik dat zijn hele rij tanden in mijn been stond. De onderste 4 tanden had hij doorgebeten en dat bloedde. ‘Shit, dat wordt een rabiës inenting', dacht ik. Omdat ik niet goed wist of het ernstig genoeg was, ik toch wel geschrokken was en even moest zitten omdat het pijn deed ben ik een huisje verder gelopen tot mw. Chee. Deze lag te slapen, ze is wakker gemaakt door haar zoon en zei dat het echt verstandig was langs de avond-polie van ons ziekenhuis te gaan. Omdat ik nog met mijn handen vol boodschappen stond en ik even moest bijkomen ben ik naar huis gegaan. Marisha (vriendin van huisgenootjes) ving me op en zag het meteen. Ik heb even uitgelegd wat er was gebeurd en op dat moment stond mn. Tsjon met een houten knuppel in de deuropening. Hij wilde dat ik meeging naar het huis waar die hond vanaf kwam gerend. De eigenaar betaalde de kosten van mijn inentingen maar. Ik ben meegelopen, mn. Tsjon zelf was vrij dringerig en boos. Omdat ik me niet gefocussed heb op het huis, alle 3 de honden die op de opritten lagen beige waren en er even vies uit zagen wist ik niet aan te geven welke het was. Nutteloze actie dus. Mn. Tsjon zou me naar de polie brengen maar ik heb alles eerst thuis ontsmet. Dit duurde hem blijkbaar te lang waardoor ie een beetje geïrriteerd was. Bij de polie namen ze me niet meer aan, ik kon pas in de avonduren terug komen. Na mijn lievelingssoep met broodjes (champignonsoep) heb ik een taxi gebeld en ben terug gegaan. Goddank was het niet druk, er was slechts een iemand voor me. Hoewel ik alleen ben gegaan is Mandy me nog nagekomen om me gezelschap te houden. Ondanks dat ze je in Nederland bij de GGD flink voor rabiës waarschuwen, is het volgens de arts al jaren niet voorgekomen. Ze gaven dus ook geen rabiës inentingen weg. Wel gaf ze me een adres waar ik voor alle zekerheid kon informeren. Ik heb een antibioticakuur gekregen en het advies de wond goed te blijven ontsmetten. Verder heb ik pilletjes gevraagd tegen de buikkrampen die ik al zo'n week heb.
Weer wat te regelen dus!
Alhoewel ik moe ben komt Ruben me zo nog even halen om wat te gaan drinken. Hij gaat morgen op vakantie voor de komende weken en zo kan ik hem even uitgebreid veel plezier wensen. Even lekker afschakelen!
Liefs, Sanne.
Day 25
22 en 23 mei
Galibi
Ik kan ervoor kiezen gewoon te zeggen dat het super was en het daarbij te laten. Dat doe ik niet, ik ga jullie vertellen wat ik allemaal gedaan en gezien heb..
Om 8.15 uur zaterdagochtend belde Ruben dat ie bijna bij me was, met mijn back-pack en plasticzak waar de hangmat inzat in de hand liep ik al richting poort. Deze trip zou Ruben meegaan als reisleider, onze kok was Ewald. Na een tijdje in het busje te hebben gezeten raakte ik in gesprek met Anne. Zij is hier ook ongeveer een maand, net als ik alleen gekomen en co-assistente in een ander ziekenhuis hier: aardige meid. Rond half 10 was het tijd voor het ontbijt. Op een open plek in de rimboe waar hutjes en een wc-tje was. Ewald had broodjes klaar gemaakt met kip of ei, je kon zelf thee, koffie of chocomel maken. Toen ik zat te eten schrok ik even omdat ik iets zag zitten in mijn ooghoek. Het bleek een aapje te zijn die vastzat aan een kettinkje, zo te zien zat het kettinkje veel te strak. In de bus raak je snel in gesprek met mensen. Dit ondanks dat je elkaar moeilijk verstaat doordat de wegen zo slecht zijn, de buschauffeur toch gewoon met volle snelheid rijd en je dus het gevoel hebt alsof je in een attractie zit. (Constant wordt je van je stoel gelift, ik was blij dat ik een reispilletje ophad.)
Ik kwam erachter dat Carlijn en Sanne (ja alweer een Sanne) zussen waren. Carlijn had hier al stage gelopen en is hier terug komen wonen voor haar vriend, Sanne loopt hier nu stage. Omdat Ruben gezellig naast me zat heeft ie me het een en ander over de natuur verteld. Toen we over een uiterst smal bruggetje reden vertelde hij bijvoorbeeld dat dit water de diepste rivier van heel Suriname was, hij was dik 80 meter diep.
Uiteindelijk kwamen we aan bij de waterkant, hier was het tweede zandstrand dat ik tot nog toe hier heb gezien. Weer gaat iedereen even naar de wc, smeert zich goed in (de rest van de tocht zou per boot gaan en de zon stond erg hoog) en wacht. Om het wachten wat te verzachten werden we verwend met cake of sauzijzenbroodjes. Toen kwam het bootje aan. Omdat we geacht waren van tevoren regenponcho's mee te nemen wilde Ruben ook dat we onze tassen in plastic vuilniszakken deden. Het 'laden en lossen' van het bootje gebeurt een stukje van de waterkant af. Telkens als je in en uit zo'n bootje moet stappen worden je benen en broek dus nat. Toen alles erin zat was het opdelen en zijn we vertrokken. Wat was ik blij dat ik me ingesmeerd had!
Twee uurtjes hebben we gevaren, toen zag ik een bordje met het opdruk ‘Welkom te Galibi'. Kletsnat stapten we uit de boot. Niet omdat het geregend had, maar het water spettert zo hard langs de kant dat het de boot inwaait. Veel verschil of je in het water hebt gelegen of in de boot is er dan niet meer. Op Galibi zijn eerst de spullen naar onze plek gebracht en de kamertjes onderverdeeld. Ik was de enige samen met Ruben en Ewald die avontuurlijk deden: wij sliepen in de hangmat. Omdat we nog wel even de tijd hadden hebben we een spelletje gedaan. Ewald stond zich uit te sloven in de keuken. Rijst met pom schafte de pot. ‘Pom' is een lokale groente hier en smaakt naar chicken-tonight saus, lekker dus.
Om half 5 werden we opgehaald voor de dierentuin van Galibi. Hier had ik me op verheugd. Ik had al veel mooie foto's gezien en verhalen gehoord van Sanne en Mandy. Even geduld nog want we hebben eerst een rondleiding gekregen over het eiland. We hebben de basisschool gezien, de kliniek, de discotheek en het vrouwencentrum. Onderscheid kon je alleen maken door de bordjes waar dit op stond aangegeven. Voor de rest waren het allemaal dezelfde krakkemikkige gebouwtjes. Bij de school wachtte ons een teleurstelling. Afgelopen week hebben een paar lokale jongens herrie geschopt en een aantal dieren mishandeld en losgelaten. Hierdoor was de eigenaar gedwongen tijdelijk zijn dierentuin te sluiten en ging dit feestje dus niet door. Jammer..
Dan maar wat verder rondlopen. Bij een bord met informatie over de schildpadden die ik vanavond waarschijnlijk ging zien heb ik even stil gestaan. Boven mij vlogen een heleboel aasgieren in het wild. Op het strand landden ze vervolgens. Ik heb hier prachtige foto's gemaakt, het zou zo een opdruk kunnen zijn van een ansichtkaart. Na nog wat gesprekjes met Tamara en Jeroen zijn we langzaam terug gelopen. Hier was het weer wachten tot half 8 vanavond, dan zouden we namelijk met de boot naar Frans-Guiyana gaan voor de schildpadden.
Met een lange broek, vest, zaklamp, fototoestel en genoeg muggenspray stapten we weer in de boot. Een half uurtje later stonden we ineens op franse bodem. Ik voelde inmiddels dat ik al geprikt was door mijn broek heen, mijn hele rechterknie brandde. We hebben een stukje gelopen. Opeens bracht Ruben ons tot stilstand. ‘Die zwarte vlek daarachter is een Black Leather schildpad. Zij probeer nu aan wal te komen en als zij ver genoeg is gaat ze een diepe kuil graven om eieren te kunnen leggen.' Een tijdje hebben we gewacht, een plasje gepleegd in het zand en weer gewacht. Hier voelde ik dat mijn linkerknie ook getroffen was door een muggenbult. Uiteindelijk liepen we door. De zwarte vlek waarvan ik in de veronderstelling was dat het de schildpad was bleek een houtblok. De zwarte vlek daarachter, dat was hem echt. We mochten nog niks doen, onze mama begon eerst te graven. Wat een beest, een echte ‘Big-Momma', bijna niet voor te stellen. Je kon ernaast gaan liggen in de lengte en nog stak het boven je uit. Met haar enorme flappen sloeg ze zand een andere richting uit. Omdat mijn knieën echt pijn begonnen te doen en enorm brandden heb ik Ruben er even naar laten kijken. Toen bleek dat het geen muggenbulten waren, maar dat ik twee brandplekken had opgelopen op de boot. Blijkbaar was met zitten mijn broek omhoog gegaan en had ik dat stukje net niet ingesmeerd.
Big-Momma begon aan het leggen van haar 150 eieren. We hadden geluk, Ruben legde uit dat dit hele proces wel 3 uren kan duren. Kwetsbare pingpong balletjes in allerlei formaten wierp de schildpad uit. Omdat ze vanaf nu in trance was mochten we haar aanraken en met de zaklamp bij schijnen voor een foto. De eieren voelen glibberig en kwetsbaar aan. Toen ik op mijn hurken zat voor een foto zag ik een baby schilpadje ernaast kruipen. Op het moment dat ik het oppakte hoorde ik de rest van de groep: ‘Oooh, babytjes, overal!!'. Het verschil van grootte is enorm. Ik moet toegeven, ook ik vond de kleintjes onwijs schattig. Sommigen heb ik zelf uitgezet in zee, vanaf toen was mijn avond compleet. Terwijl ik doorzocht naar kleine schildpadjes voor een foto, kwamen er een paar franse onderzoekers op ons af. Het was absoluut verboden bij te schijnen of ze aan te raken. Vervelend voor hen is dat zij de fout hebben gemaakt mijn Big Momma in haar proces te verstoren door hetzelfde te doen. Van hen trok ik me dus niets aan, als het echt zo was zou Ruben het nooit toelaten.
Op de terugweg naar de boot kwamen we nog één kleintje tegen. Ook kwamen we een ander soort schilpad tegen, de ‘soep-schildpad'.
Ik heb trouwens nog niet verteld hoe de boottocht 's nachts eraan toe ging. Het voelde aan als de Titanic: In een sloep, met vest en poncho, reddingsvest eroverheen en toegedekt met zeil. De hemel was helder en je kon genieten van een prachtige sterrenhemel.
Terug op het eiland was er feest in verband met de verkiezingen die dinsdag door het hele land worden gehouden. (Een grote ophef, ikzelf houd me er niet mee bezig.) Sommigen gingen slapen, anderen gingen dansen. Ikzelf heb nog wat verteld en ben uiteindelijk in mijn hangmat gekropen, met oordopjes weliswaar: Ruben blijkt 's nachts een ontzettende brulaap te zijn.
Een paar keer ben ik wakker geworden, het heeft vreselijk geregend op het eiland. Samen met Ruben, Ewald en Sanne waren we de eerste die opstonden. Aangekleed en opgefrist, toen de groep inmiddels compleet was hebben we ontbeten. Met de groep van Jeroen ben ik nog een stukje gaan wandelen. Hier kwamen we bijzondere vruchten tegen. De mango, maar ook de cashew vrucht. Waar de cashewnoot nou precies zat zijn we niet achtergekomen, wel had het de juiste vorm. Vandaag stond alleen nog ‘de Papignon gevangenis' in Frans Guiyana op de planning. Om 10.00 uur stond iedereen klaar. Omdat het een Surinaamse 10.00 uur bleek te zijn heb ik eerst nog tot 11.00 uur met Ruben gekletst. Het is een gezellige man die veel met stagiaires optrekt. Hij vind het belangrijk dat zij op alle gebieden een leuke tijd hebben, niet alleen op trip. Denk dan aan etentjes, uitgaan, winkelen etc. Overal staat hij voor open. Ik kan leuk met hem vertellen. Ik gaf ook aan, dat ik steeds vaker merk dat overal mensen rondlopen die je niet liggen, óók op deze trip. Dit wist ik allang en ik kies er dan voor door hen in hun waarde te laten en mijn eigen plan te trekken. Ik vind het jammer dat zij daar soms niet voor kiezen. Zij vinden het belangrijker je eerst duidelijk te maken dat ze je écht niet mogen, zodat daar geen onduidelijkheid over komt. Zonder te veel los te laten wist Ruben precies over wie ik het had, gek he? Toen terug in de boot, hier doezelde ik steeds weg. Ruben vertelde trouwens dat er een voor mij nieuw soort waterdier in de rivier huisde: agressieve roggen.
De gevangenis in Frans Guiyana stelde voor mij niets voor. Ik vond het meer op een verlaten dorpje denken, een soort concentratiekamp. Helemaal compleet met bibliotheek en ‘cuisine'. Helaas mocht je nergens naar binnen om een kijkje te nemen. Stukje gewandeld en een broodje gekocht. De anderen, ik niet. Ik had er niet aan gedacht dat je hier terug euro's nodig had.
Het duurde niet lang voor we terug waren op het strand waar we gisteren op de boot zijn gestapt. Hier hebben we nogmaals gegeten en zijn we terug gaan rijden. Met Anne was het wederom gezellig. Ik heb besloten komend weekend mee te gaan op dezelfde trip als zij: ...... Bestemming is dan een reservaat met tropische vogels en 's avonds staat een kaaimannentour.. Ik heb er nu al zin in! Na één plaspauze bij hetzelfde zielige aapje werd ik na 3 uur kotsmisselijk thuis afgezet. Ik was toe aan een frisse douche!
Liefs, Sanne.
P.S. Tijdens het typen van dit verhaal zag ik ineens een zwarte vlek voorbij rennen. Waarschijnlijk een kakkerlak, spin of muis. Ik vind het stiekem wel een eng idee dat een van de drie zomaar over je voet kan trippelen!
Day 24
Vrijdag 21 mei 2010
23.00 uur
Ik heb genoten van mijn dag, zoals altijd was hij zelfs te kort. Na een poging tot uitslapen klopte Mandy om 10.15 uur op mijn deur. Ik lag al een tijdje wakker. Dina en Marloes waren op dat moment al druk met inpakken, vandaag vertrekken zij naar huis. Na gegeten, gedouched en ansichtkaarten geschreven te hebben heeft Mandy een taxi gebeld. We zouden naar de stad gaan om wat dingetjes te kopen. Een kwartier lang duurde het voor we een taxi vonden. Door de regen die de hele dag gevallen is, voelde iedereen zich geroepen een taxi te bellen. Mandy heeft een vriend gebeld, Delano. Hij is ons komen oppikken en heeft ons bij de eerste stop afgezet, de hermitage mall. Hier hebben we enkel wat toiletspulletjes gehaald en Mandy heeft haar laptop laten nakijken. Sinds gisterenavond kreeg ze hem namelijk niet meer dicht zonder dat ie uit elkaar viel. (Het scharnier is stuk..) Omdat Delano iets verlaat was hebben we onze lunch bij de Mc genuttigd en vervolgens onze trip voortgezet. Delano is een aardige jongen, omdat ik al een tijdje op zoek ben naar een adresje waar ik iets wil laten maken heeft hij voorgesteld eens rond te vragen bij kennissen. Binnen twee dagen belt hij me even terug. Bij ‘de Jeruzalem Bazar' heb ik mijn hangmat gekocht. (Het kon niet uitblijven.) Een mooie anderhalf-persoons hangmat van bonte dublokleurtjes en kant langs de rand. De klamboe die ik erbij gekocht heb staat er mooi bij. Ook heb ik hier direct een stuk stof gekocht. Sanne en Mandy zijn me hierin voorgegaan. Zij hebben van typisch Surinaams stof jumpsuits laten maken. Ikzelf ga er een jurkje van laten maken!
Vanaf hier hebben we onze trip te voet voortgezet. Eerst langs een walhalla voor slipperliefhebbers: Steps. Mandy is hier geslaagd voor een paar. Vervolgens langs een paar andere winkeltjes. De grootste souvenirwinkel van de stad bijvoorbeeld. Ook zijn we de jumpsuits gaan ophalen van Sanne en Mandy. Ik heb me een beetje kunnen oriënteren voor als ik eens alleen op pad ga. Bij het postkantoor heb ik de ansichtkaarten op de post gedaan. Pas hier kwam ik erachter dat ik niet alle adressen volledig heb ingevuld. Op hoop van zegen heb ik ze toch maar gepost. De vraag blijft toch of ze aankomen. Bij voorbaat wil ik ook al mijn excuses aanbieden voor het slordige schrijven. Ik had de kaartjes al eerder geschreven maar toen zijn ze blijven liggen. Met tipex heb ik alles dus verbeterd... Menig maal heb ik natte voeten gehad en ben ik uitgegleden tijdens het lopen. De straten staan zo blank dat het plaatje zoals je op tv vaak ziet werkelijkheid is.
Terug thuis lag me een verrassing te wachten: mijn laptop is aangekomen! Meneer Tjon wilde net weggaan toen op de valreep ineens Fed-Ex aan de deur stond. Vroeger dan verwacht!
Terwijl de tafel nog vol lag van het uitpakken ben ik eerst met Mandy even naar een Chinese supermarkt gelopen. Hierna heeft zij zich klaargemaakt voor de avond. Ze ging stappen en uit logeren. Aangezien Sanne en Laura op trip zijn had ik de avond dus lekker voor mezelf. Deze was alsnog veels te kort. Ik heb de was gedaan en gekookt (had zelfs per ongeluk de frietjes in de oven op een glazen bord gelegd, het zal je niet verbazen dat deze nu stuk is!). Nog eventjes met meneer Tjon gepraat, hij heeft het zwaar aangezien zijn nicht afgelopen week is gestorven. De laptop is meteen ingezegend, in plaats van tv te kijken heb ik ‘laptop gekeken' en mijn tas ingepakt voor komend weekend. Ik heb er zin in!
Tot hoors!
Sanne.
P.S.
Ik heb de afgelopen dagen gemerkt dat er alsnog wat spanning hing in huis. Of dit overwaait weet ik niet. Ik hoop dat na het weekend waarin ieder zijn eigen weg is gegaan, het vertrek van 2 huisgenootjes en de start van een nieuwe week, de sfeer in huis wat beter wordt.
Day 23
20 mei 2010
7.11 uur
Wat gaat de tijd toch snel he. Het is al 20 mei, ik zit al bijna een maand hier. Vandaag plan ik een rustdag in. Ik ga niets meer doen, alleen op een terrasje zitten, genieten van het lekkere eten en dan weer terug naar huis. Ik heb het even nodig.
Op stage was het leuk eens een dag alleen mee te maken. Het was nog steeds rustig op de afdeling, dat maakte dat ik beter kennis heb kunnen maken met een aantal verpleegkundigen. Het zijn stuk voor stuk lieve mensen. De hoofdzuster, voedingsassistente, verpleegkundige in opleiding, de enige broeder op de afdeling (die er altijd zorg voor draagt dat de jongens na het baden genoeg gel in de haren hebben) en de meneer die altijd bloed komt prikken. Deze laatste heb ik geholpen met prikken, omdat een patientje enorm tegenstribbelde. Ook heb ik met het depressieve meisje gezeten om te eten. Ze is steeds sneller beledigd als we haar aansporen toch een hapje te nemen, een moeilijk patientje. Met haar ouders ben ik in gesprek gegaan, aardige mensen. 's- Middags hebben zij haar eten gegeven.
Met een verpleegkundige heb ik afgesproken dat ze mijn haren gaat invlechten. Dit heb ik al geroepen voordat ik zou vertrekken, veel stagiaires laten het op een gegeven moment doen. Omdat het hier te warm en te vroeg is om na het douchen te fohnen, hangt mijn haar heel slap. Dit lijkt me dus een goed alternatief. Verder heb ik mijn tijd besteed met socializen, schilderen en knutselen. (Ik ga de balie versieren.)
Na stage heb ik mijn kamer opgeruimd en ben even wat dingetjes gaan opzoeken in het internetcafe. Sommige zusters hebben namelijk gevraagd om ook Tom&Jerry te schilderen. De voedingsassistente vroeg of ik een spreekbeurt kon opzoeken voor haar zoontje. Dadelijk ga ik eten bij het pannenkoekenhuisje. Dan betaal ik de trip van komend weekend nog bij Ruben en zoek ik de rust van mijn kamertje op!
Liefs, Sanne.